Cung Nhãn Trà Cao Cấp – Dụng Cụ Ngắm & Thẩm Định Trà | Halivina

Tại Siêu Thị Trà Halivina, các mẫu cung nhãn trà được lựa chọn theo nhiều phong cách từ gốm sứ, tử sa đến tre gỗ và thiết kế hiện đại, phù hợp cho bàn trà gia đình, phòng trà, người sưu tầm cũng như thực hành thẩm định cảm quan.

Cung nhãn trà là gì?

Trong một bàn trà, có những món trà cụ không trực tiếp làm thay đổi hương vị của chén trà nhưng lại giúp người uống hiểu lá trà nhiều hơn. Cung nhãn trà là một trong những món như vậy. Đây là dụng cụ dùng để chứa một lượng trà khô vừa đủ, giúp người pha và khách trà quan sát hình dáng, màu sắc, độ đồng đều, mức độ nguyên vẹn cũng như một phần đặc điểm chế biến của lá trà trước khi pha.

Tên gọi “cung nhãn” có thể hiểu gần với ý nghĩa đưa trà ra để thưởng lãm bằng mắt. Trước khi nước nóng chạm vào lá trà, người uống đã bắt đầu cuộc thưởng trà bằng việc nhìn. Một cánh Long Tỉnh dẹt và xanh, một sợi Kim Tuấn Mi nhỏ mảnh, viên Ô Long cuộn chặt hay những cánh Nham trà sẫm màu đều kể một phần câu chuyện của mình ngay khi còn ở trạng thái khô.

Vì vậy, cung nhãn không đơn thuần là một chiếc khay nhỏ đựng trà. Với người chơi trà lâu năm, đây còn là nơi bắt đầu bước quan sát trà khô trước khi đi đến ngửi hương, pha, nếm nước và xem diệp để.

Cung nhãn và trà tắc có giống nhau không?

Hai dụng cụ này khá gần nhau nên trong thực tế đôi khi được sử dụng thay thế cho nhau. Tuy nhiên, nếu phân chia theo công năng thì vẫn có một khác biệt nhỏ đáng lưu ý.

Trà tắc thiên về thao tác: lấy trà, định lượng và hỗ trợ đưa trà từ vật chứa vào ấm hoặc gaiwan. Vì thế nhiều trà tắc có dáng thuôn dài, một đầu hẹp để trà dễ trượt vào miệng ấm.

Trong khi đó, cung nhãn trà thiên về quan sát và thưởng lãm trà khô. Lòng cung nhãn thường đủ rộng để cánh trà được trải ra tự nhiên, giúp nhìn rõ hình thái và màu sắc. Những mẫu đẹp còn được sử dụng khi giới thiệu trà cho khách hoặc trong các buổi thử trà chuyên sâu.

Ngày nay ranh giới giữa hai loại trà cụ này không hoàn toàn cứng nhắc. Có nhiều thiết kế vừa làm cung nhãn, vừa có thể dùng như trà tắc. Điều quan trọng hơn tên gọi vẫn là cách chúng ta sử dụng nó trên bàn trà.

Vì sao nên quan sát trà trước khi pha?

Khi mới uống trà, chúng ta thường quan tâm trước hết đến nước trà có thơm hay ngon không. Uống lâu hơn một chút, người ta bắt đầu để ý đến lá trà ngay từ khi chưa pha.

Trà khô có đồng đều không? Cánh trà nguyên hay vụn? Màu sắc có tự nhiên không? Búp và lá phân bố thế nào? Trà được cuộn viên, vê xoắn, ép bánh hay giữ nguyên hình dạng? Chỉ riêng việc quan sát kỹ đã cho người có kinh nghiệm khá nhiều thông tin ban đầu.

Tất nhiên, không thể chỉ nhìn trà khô mà kết luận chất lượng của một loại trà. Một cánh trà đẹp chưa chắc cho chén trà hay và ngược lại. Đánh giá đầy đủ vẫn phải đi qua hương khô, nước trà, hương trong chén, vị, hậu vị, độ bền nước và diệp để sau khi pha. Cung nhãn chỉ là điểm khởi đầu, nhưng là một điểm khởi đầu đáng có.

Các chất liệu cung nhãn trà phổ biến

Cung nhãn ngày nay được làm từ nhiều chất liệu như gốm, sứ, tử sa, tre, gỗ, kim loại hoặc vật liệu tổng hợp. Mỗi loại tạo một cảm giác khác nhau khi đặt trên bàn trà.

Sứ men sáng đặc biệt thuận lợi khi cần quan sát màu sắc trà khô vì nền sáng giúp màu lá hiện tương đối rõ. Tử sa và gốm thô lại mang vẻ trầm mặc, hợp với bàn trà cổ điển, Phổ Nhĩ, Hắc trà và những không gian thưởng trà thiên về nét mộc. Tre và gỗ nhẹ, ấm, gần gũi, rất hợp với những bàn trà tối giản.

Nếu dùng cung nhãn chủ yếu để thẩm định cảm quan, em thiên về những mẫu lòng tương đối rộng, màu nền trung tính hoặc sáng và ít hoa văn. Nếu dùng để tiếp khách và thưởng trà, yếu tố thẩm mỹ có thể được đặt cao hơn.

Cách sử dụng cung nhãn trà

Chỉ cần lấy một lượng trà vừa phải đặt vào lòng cung nhãn rồi nhẹ nhàng dàn trà ra, không cần chất thành một đống dày. Trước tiên hãy nhìn tổng thể, sau đó mới quan sát kích thước cánh trà, màu sắc, búp – lá, mức độ đồng đều và lượng trà vụn.

Có thể đưa cung nhãn lại gần để ngửi hương trà khô, nhưng nên tránh chạm tay trực tiếp vào trà nếu đang thử mẫu chuyên nghiệp. Sau khi quan sát xong, tùy thiết kế của cung nhãn, trà có thể được đưa trực tiếp vào ấm hoặc chuyển qua trà tắc.

Khi thử nhiều mẫu cạnh nhau, nên sử dụng các cung nhãn cùng kiểu dáng và đặt lượng trà tương đương. Cách làm tưởng đơn giản này giúp mắt người thử ít bị ảnh hưởng bởi kích thước, màu sắc hay hình thức khác nhau của dụng cụ.

Cung nhãn trong thẩm định cảm quan trà

Khi bước từ “uống trà” sang “học cách đánh giá trà”, cung nhãn trở nên hữu ích hơn nhiều. Một quy trình thử trà tương đối đầy đủ có thể bắt đầu từ quan sát ngoại hình trà khô → ngửi hương khô → pha theo cùng thông số → quan sát màu nước → đánh giá hương, vị và hậu → cuối cùng xem diệp để.

Ở bước đầu tiên ấy, cung nhãn tạo ra một khoảng nền để chúng ta thực sự nhìn lá trà thay vì chỉ xúc trà từ túi rồi bỏ ngay vào ấm.

Với các lớp học cảm quan hoặc những buổi thử nhiều mẫu trà, em khuyên nên đánh số từng cung nhãn 01, 02, 03, 04, 05 tương ứng với từng mẫu. Khi kết hợp với bộ thử trà và phiếu chấm điểm, người học sẽ dần hình thành thói quen đánh giá có trình tự thay vì chỉ uống rồi nói “trà này ngon” hay “trà kia thơm”.

Chọn cung nhãn phù hợp với bàn trà

Không nhất thiết cung nhãn càng đắt tiền càng tốt. Nếu dùng thường xuyên, hãy ưu tiên một chiếc cầm vừa tay, lòng đủ rộng, dễ vệ sinh, không ám mùi và thuận tiện khi đưa trà vào ấm. Với người thường xuyên thử trà, nên có vài chiếc giống nhau để so sánh nhiều mẫu cùng lúc.

Nếu bàn trà mang phong cách cổ điển, cung nhãn tử sa, gốm hoặc gỗ thường tạo sự hài hòa. Với bàn trà hiện đại, các mẫu sứ trắng, men đơn sắc hoặc thiết kế tối giản sẽ dễ phối hơn. Còn nếu mua làm quà cho người yêu trà, những mẫu thủ công có hình dáng đẹp và hộp đựng chỉn chu lại có giá trị thưởng ngoạn riêng.

Một bước nhỏ trước khi chén trà bắt đầu

Người mới uống trà thường muốn pha ngay. Người uống lâu đôi khi lại thích dành thêm vài giây để nhìn lá trà trước khi đổ nước.

Không phải để làm cho việc uống trà trở nên cầu kỳ, mà bởi sau nhiều năm, ta hiểu rằng một chén trà không chỉ bắt đầu từ lúc nước sôi được rót vào ấm. Nó đã bắt đầu từ lúc mở hộp trà, nhìn những cánh trà nằm trên cung nhãn, nhận ra màu sắc, hình dáng và hương khô của chúng.

Cung nhãn trà vì vậy là một món trà cụ nhỏ, nhưng giúp người uống hình thành một thói quen rất đẹp: nhìn trà trước khi pha và hiểu trà trước khi vội đánh giá.