Thanh Chuyên Trà Động Trang Tinh Phẩm Trà Bánh Xích Bích

Bánh trà lớn mang theo dáng dấp của một con đường xưa

• Có những bánh trà được làm nhỏ để thuận tiện cho một vài lần pha. Nhưng cũng có những bánh trà lớn, vừa nhìn đã thấy dấu vết của một thời người ta không mang trà đi vài kilomet, mà mang qua cả ngàn dặm đường.
• Thanh Chuyên Trà Động Trang 1,5kg thuộc về kiểu trà thứ hai. Bánh trà được ép thành khối chữ nhật, nặng và chắc, bên ngoài là bao bì mang phong cách cổ điển với sắc xanh đậm, vàng và biểu tượng hoa sen. Hình thức ấy không cầu kỳ theo lối quà tặng hiện đại, nhưng lại rất đúng với tinh thần của trà bánh Hồ Bắc: chắc chắn, mộc mạc và được tạo ra để có thể vận chuyển, sử dụng cũng như lưu giữ lâu dài.
• Thanh Chuyên Trà từng theo những đoàn thương nhân từ vùng trà phía nam Hồ Bắc đi về phương Bắc, qua Nội Mông rồi nối vào Vạn Lý Trà Đạo. Bởi vậy, người ta thường gọi đây là trà bánh Nội Mông hoặc trà chuyên dùng để nấu trà sữa thảo nguyên. Cách gọi ấy nói về nơi trà được sử dụng rộng rãi, còn nguồn gốc của bánh trà vẫn là Xích Bích, Hồ Bắc.

Xích Bích không chỉ có câu chuyện Tam Quốc

• Nhắc đến Xích Bích, phần lớn người Việt nghĩ ngay đến trận chiến nổi tiếng thời Tam Quốc. Nhưng với người uống trà, Xích Bích còn là quê hương của Thanh Chuyên Trà, nơi có cổ trấn Dương Lâu Động và thị trấn Triệu Lý Kiều gắn với lịch sử sản xuất trà bánh.
• Trên bao bì sản phẩm có đoạn giới thiệu Thanh Chuyên Trà xưa được gọi là “Động Trà”, bắt nguồn từ vùng Dương Lâu Động của thành phố Xích Bích. Trà phát triển mạnh qua các thời kỳ, được lưu truyền lâu đời và trở thành một dòng trà đặc trưng của Hồ Bắc.
• Điều quan trọng là phải phân biệt tên địa danh với tên doanh nghiệp. “Dương Lâu Động”, “Triệu Lý Kiều” và “Xích Bích” có thể cùng xuất hiện trong phần giới thiệu nguồn gốc, nhưng sản phẩm trong bài mang thương hiệu Động Trang, do Công ty TNHH Trà nghiệp Động Trang Hồ Bắc sản xuất. Đây không phải trà Xuyên Tự của Nhà máy Triệu Lý Kiều và cũng không phải sản phẩm mang thương hiệu Dương Lâu Động.

Động Trang – từ truyền thống trà bánh đến sản phẩm dùng hằng ngày

• Tên “洞庄” được đọc theo âm Hán Việt là Động Trang. Trên bao bì có câu “砖茶之源，百年洞庄”, có thể hiểu là “nguồn cội trà bánh, Động Trang trăm năm”. Câu giới thiệu này cho thấy thương hiệu muốn kế thừa tinh thần của vùng làm Thanh Chuyên Trà lâu đời tại Xích Bích.
• Sản phẩm được đóng theo quy cách 1,5kg, phù hợp với tập quán dùng trà lâu dài hơn là mua một bánh nhỏ để thử vài lần. Với người uống hắc trà thường xuyên, bánh lớn có ưu điểm là lượng trà ổn định, có thể dùng để pha ấm, nấu trà hoặc chia nhỏ bảo quản.
• Đây cũng là quy cách phù hợp với quán trà, nhà hàng, gia đình đông người hoặc người muốn giới thiệu cách nấu Thanh Chuyên Trà truyền thống. Khi cần dùng, chỉ tách một phần vừa đủ; phần còn lại tiếp tục được giữ trong bao bì sạch, khô và thoáng.

Lão thanh trà – nguyên liệu tạo nên sức trà

• Nguyên liệu ghi trên bao bì là 老青茶 – lão thanh trà. Chữ “lão” ở đây không nên hiểu đơn giản là trà cổ hay trà đã được cất giữ nhiều năm. Trong ngữ cảnh nguyên liệu, nó chủ yếu nói đến lá trà trưởng thành được sử dụng để chế biến Thanh Chuyên Trà.
• Lá trưởng thành thường dày hơn, có cọng rõ hơn và không mang vẻ đẹp tinh tế như những dòng trà hái búp non. Người mới nhìn vào dễ cho rằng nguyên liệu như vậy là thô. Thực tế là Thanh Chuyên Trà cần chính kiểu nguyên liệu ấy để tạo độ bền nước, chịu được nhiệt cao và phù hợp với quá trình chế biến hắc trà.
• Sau khi được xử lý và lên men theo kỹ thuật của dòng trà, nguyên liệu được ép chặt thành bánh rồi làm khô. Sự nén chắc vừa giúp thuận tiện vận chuyển, vừa khiến nước nóng cần thời gian thấm sâu vào bên trong. Vì vậy, cách pha Thanh Chuyên Trà khác với trà rời: cần tráng, để trà nghỉ và cho bánh mở dần qua từng lượt.
• Không phải lá trà càng non thì trà càng quý. Điều quan trọng là nguyên liệu phải phù hợp với dòng trà, được chế biến sạch và tạo ra hương vị đúng với bản chất của sản phẩm.

Hương vị Thanh Chuyên Trà Động Trang 1,5kg

• Bánh trà có màu nâu sẫm đến nâu đen, được ép khá chắc. Khi mới tách bánh, hương khô thường thiên về lá chín, gỗ khô và nét mộc của hắc trà. Nếu được bảo quản tốt, trà không có mùi ẩm mốc, mùi chua lạ hay mùi kho.
• Khi pha bằng nước sôi, nước trà chuyển từ vàng cam sang cam đỏ hoặc đỏ nâu sáng. Hương không bốc mạnh theo kiểu hoa quả, mà đi theo hướng trầm, thuần và ấm. Có thể cảm nhận những nét gợi đến gỗ sạch, ngũ cốc, thảo mộc khô hoặc hương trần nhẹ tùy lô trà và thời gian lưu giữ.
• Vị trà tương đối đậm nhưng không quá sắc. Những lượt đầu thường cho cảm giác rõ và mạnh hơn; khi bánh trà mở đều, nước trở nên thuần, mềm và hậu dịu hơn. Trà có khả năng chịu nhiều lượt nước, đặc biệt phù hợp với người thích uống một ấm kéo dài hoặc pha trong bình lớn.
• Thanh Chuyên Trà không phải dòng trà dùng để tìm hương hoa cao hay vị ngọt nổi ngay từ đầu. Cái hay của trà nằm ở độ bền, sự mộc mạc và cảm giác uống lâu không nhanh chán. Đó cũng là lý do dòng trà này có thể đi vào đời sống của những cộng đồng uống trà mỗi ngày chứ không chỉ xuất hiện trong những buổi thưởng trà cầu kỳ.

Cách pha Thanh Chuyên Trà Động Trang

Tách bánh đúng cách

• Đặt bánh trên bề mặt sạch, xác định phần mép hoặc khe trà dễ tách. Dùng dao trà đưa từ cạnh bánh vào theo chiều ngang, sau đó xoay nhẹ để lấy ra từng lớp. Không đâm dao thẳng từ trên xuống và không hướng mũi dao về phía tay đang giữ bánh.
• Mỗi lần chỉ nên tách một lượng vừa đủ. Hạn chế nghiền toàn bộ thành vụn vì trà vụn ra chất quá nhanh, khiến nước dễ đậm và khó kiểm soát. Phần trà đẹp nhất là những miếng mỏng có cả lá và cọng còn liên kết với nhau.

Pha bằng ấm tử sa hoặc ấm sứ

• Dùng khoảng 7–9g trà cho ấm 150–180ml. Với ấm 250–300ml, có thể dùng 10–12g tùy khẩu vị.
• Làm nóng ấm và chén, sau đó cho trà vào. Dùng nước sôi 100°C tráng nhanh một đến hai lượt, mỗi lượt khoảng 5–8 giây. Sau khi tráng, đậy nắp và để trà nghỉ khoảng 20–30 giây để nước nóng còn lại thấm vào miếng trà.
• Lượt đầu pha khoảng 15–20 giây. Khi trà bắt đầu mở, những lượt tiếp theo có thể rút xuống 10–15 giây, sau đó tăng dần về cuối. Hãy rót hết nước trà ra khỏi ấm sau mỗi lượt để tránh phần trà còn lại tiếp tục bị ngâm.
• Đừng vội kéo dài thời gian ngay từ đầu. Với trà ép chặt, thay đổi hợp lý nhất là giữ nguyên lượng trà và nhiệt độ nước, chỉ điều chỉnh thời gian theo mức độ mở của bánh.

Pha bình lớn để uống trong ngày

• Dùng khoảng 10–15g trà cho bình 800ml–1 lít. Tráng trà bằng nước sôi, sau đó cho vào bình và rót nước 100°C. Ngâm từ 5–8 phút rồi rót ra uống.
• Nếu dùng bình giữ nhiệt và để trà bên trong lâu, nên giảm lượng trà hoặc tăng lượng nước. Không nên dùng quá nhiều trà rồi ngâm liên tục nhiều giờ, vì nước có thể trở nên quá đậm và mất cân bằng.

Đun nấu

• Dùng khoảng 8–12g trà cho 700ml–1 lít nước. Sau khi tráng, cho trà vào ấm và đun nhỏ lửa khoảng 4–6 phút. Tắt bếp, để lắng một phút rồi lọc trà ra bình.
• Có thể nấu lại lần thứ hai bằng cách thêm nước nóng và tăng nhẹ thời gian. Phương pháp đun giúp lấy được phần chất nằm sâu trong miếng trà nén, tạo nước dày và tròn hơn so với pha nhanh.

Nấu trà sữa kiểu thảo nguyên

• Dùng khoảng 10g trà với 800ml nước, đun nhỏ lửa trong 5–7 phút rồi lọc bỏ bã. Thêm khoảng 200–300ml sữa tươi không đường và tiếp tục đun nhẹ đến khi hòa đều. Có thể thêm một chút muối theo cách uống truyền thống hoặc dùng ít đường theo khẩu vị.
• Không nên cho sữa vào ngay từ đầu cùng với bã trà vì khó kiểm soát độ đậm và dễ làm hỗn hợp bám đáy ấm. Hãy nấu nước trà trước, lọc sạch bã rồi mới phối với sữa.

Bảo quản bánh trà 1,5kg

• Với bánh trà lớn, nên tách riêng một lượng đủ dùng trong hai đến bốn tuần. Phần dùng thường xuyên có thể đặt trong hũ hoặc hộp sạch; phần bánh còn lại bọc bằng giấy trà rồi cho vào hộp giấy hoặc thùng bảo quản phù hợp.
• Giữ trà ở nơi khô ráo, thông thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp và nhiệt độ thay đổi quá mạnh. Không để trà gần cà phê, gia vị, nước hoa, thuốc lá, nhang trầm hoặc những sản phẩm có mùi mạnh.
• Không cần cất Thanh Chuyên Trà trong tủ lạnh. Môi trường lạnh có thể tạo hơi nước khi mang trà ra ngoài, làm tăng nguy cơ ẩm và xuất hiện mùi không mong muốn.
• Trà có thể lưu giữ lâu khi điều kiện phù hợp, nhưng không nên hiểu rằng chỉ cần để lâu thì bánh trà sẽ tự nhiên ngon hơn. Sự chuyển biến đẹp chỉ xuất hiện khi trà ban đầu sạch và môi trường bảo quản luôn khô, ổn định, không có mùi lạ.
• Thanh Chuyên Trà Động Trang 1,5kg mang dáng vẻ của một bánh trà được làm để uống lâu dài. Không hào nhoáng, không thiên về hương thơm phô diễn, trà chinh phục người uống bằng nước cam đỏ, vị thuần, độ bền và khả năng thích nghi với nhiều cách pha.
• Có thể tách một miếng nhỏ để pha trong ấm tử sa, nấu một bình lớn cho cả gia đình hoặc kết hợp cùng sữa để tìm lại hương vị trà thảo nguyên. Cũng từ một bánh trà ấy, người uống có thể hiểu thêm vì sao Thanh Chuyên Trà từng vượt qua những cung đường xa xôi và trở thành một phần trong đời sống của nhiều vùng đất phía Bắc.